داشتن مطالعه خوب و مفید

پیش گفتار:

قطعا شما دوست عزیزی که مشغول خواندن این مقاله اید، اهل مطالعه و علم هستید اما ممکن است یک سری نکات را برای داشتن یک مطالعه ی بهتر و با کیفیت تر ندانید و یا نه ممکن است بدانید اما عزیزانتان به دانستن و اشتراک گذاری چنین نکاتی توسط شما احتیاج داشته باشند. پس شما را به خواندن تا پایان این مقاله دعوت میکنم.

با ما همراه باشید.


تعریف مطالعه

طبق یک تعریف، مطالعه یک فرآیند شرطی واکتسابی برای افزایش اطلاعات می باشد.
در ابتدای تعریف به بررسی  مفهوم فرآیند، شرط و اکتساب می پردازیم؛

فرآیند یعنی یک پروسه و روندی که بخش به بخش و مرحله به مرحله اجرا می شود؛ فرآیند مطالعه ، شامل قسمت های مختلفی  مانند گرم کردن، خلق و ایجاد آمادگی، پیش مطالعه و… است.
شرطی به این معناست که مطالعه یک سری ویژگی هایی دارد که از همه مهم تر عادت کردن به آن است، به عبارتی باید در طول سال به یک شیوه ی خاص عادت کرد که تقریبا برای هر شخص این شیوه می تواند متفاوت باشد.
می رسیم به قسمت اکتسابی بودن مطالعه ؛ اکتسابی یعنی کسب کردن، یعنی بدست آوردن . روش مطالعه یک فرآیند کسب کردنی است یعنی باید چگونه مطالعه کردن را یاد بگیریم.

تونی بوزان در کتاب تندخوانی، در تعریف خود از مطالعه می گوید : خواندن عبارت است از ارتباط کلی فرد با اطلاعات نمادین.

برای شرطی شدن در مطالعه، باید مواردی را ایجاد و به آن توجه کنیم ازجمله:

شرایط مطالعه، مکان مطالعه، زمان مطالعه و روش یا تکنیک مطالعه.

از جمله ویژگی هایی که مکان مطالعه باید داشته باشد، این موارد است:

۱٫ خانه باشید بهتر است؛ منزل شما به مراتب جای مناسب تری برای مطالعه است اما اگر شرایط مطالعه در منزل را ندارید از کتابخانه ها و یا فرهنگ سراها می توانید استفاده کنید.فقط یادآوری میکنیم که اگر مراکز مطالعه ی یاد شده میروید، واقعا برای مطالعه بروید و تمام تمرکزتان را روی مطالعه بگذارید و وقت خود را با صحبت و گفتگوی بیجا تلف نکنید.


۲٫ جای ثابت داشته باشید؛ این جای ثابت در بهترین حالت باید پشت میز باشد زیرا مطالعه روی زمین،روی تخت ویا در حال رفتن خیلی مورد تأیید نیست و ممکن است تمرکز شما را برهم زند و یا حالت نامناسب در حین مطالعه ممکن است شما را خیلی زود خسته کند.


۳٫ میزان دمای اتاق مطالعه استاندارد باشد؛ دمای اتاقتان بهتر است حدود ۲۵ درجه سانتیگراد .c. باشد


۴٫ تنظیم صحیح نور اتاق مطالعه ؛ تا باعث خستگی چشمان شما و در بلند مدت باعث ضعف بینایی در شما نشود. بهتر است نور اتاق مطالعه ترکیبی از طیف زرد وطیف سفید باشد.مثلا فقط از لامپ مهتابی و یا تنها از نور چراغ مطالعه استفاده نشود. در نظر داشته باشید که در موقع مطالعه پیرامونتان حتما روشن باشد ، نه اینکه فقط محلی که درس میخوانید روشن باشد. ضمناً نوربهتر است از سمت راست بتابد تاسایه ایجاد نکند و در نهایت توجه داشته باشید که از مطالعه در نور خیره کننده ی آفتاب پرهیز کنید


۵٫ گوش دادن به موسیقی همزمان با مطالعه؛ دررابطه با موسیقی مطالب دقیق و علمی گزارش نشده ولی ما توصیه میکنیم حین مطالعه موزیک گوش ندهید تا تمرکزتان حفظ شود.

۶٫  چیدمان اتاق مطالعه؛ هرچقدر چیدمان و دکور اتاقتان ساده و پایدارتر باشد، بهتر است.به عبارت دیگر بهتر است مدام به تغییر دکور اتاق نپردازید و سعی کنید به یک وضعیت  ثابت  عادت کنید. موضوع دیگری که باید شفاف خدمتتان عرض کنیم این است که هرچیزی که  یادآور خاطره و یا افکار خاصی در ذهن شما باشد خیلی بهتر است که در اتاق شما نباشد و یا اگر دور از دید شما باشد عالی است؛ مثل هدیه، قاب عکس، پوستر و … که تداعی کننده ی خاطره و یا موضوع خاصی باشد (خانوادگی ، دوستانه و..) زیرا این موارد فکر شما را پراکنده می کند و باعث می شود شما در زمان حال نباشید.

ویژگی های زمان مطالعه:


در این خصوص ما قانون خاصی نداریم، هرزمانی که شما آمادگی داشته باشید ، بهترین موقع برای مطالعه است اما برای آگاهی شما این مطلب را هم خدمتتان عرض میکنیم که ما سه زمان برای یادگیری داریم که بهتر است  در یکی از این سه  زمان مطالعه داشته باشید:


۱٫ صبح زود باشد؛ مثلا اگر بین ساعت ۵ تا ۷ صبح که از خواب بیدار شده اید باشد ، در این زمان ذهن شما منع قبلی ندارد یعنی مغز شما از ورود اطلاعات جلوگیری نمی کند و این امر باعث می شود اطلاعات و مطلب خوانده شده را به راحتی در خود حفظ کند. پس به نفعتان است که برنامه ی روزانه تان را طوری تنظیم کنید که در صبح های زود نیم و یا یک ساعت را به مطالعه ی صبحگاهی اختصاص دهید.

۲٫ آخر شب باشد؛ مثلا بین ساعت ۹ تا ۱۱ شب پیش از خواب باشد (بستگی به زمان خواب شما دارد) ؛ پیشنهاد من به شما عزیزان این است که مطالعه ی مروری را به این ساعات یعنی پیش از خواب اختصاص دهید نه مطالعه ی اصلی. و علت این توصیه این است که شما پس از مطالعه و سپس خوابیدن، وضع بعدی ندارید که مطالب از ذهنتان محو شود و این تکرارمطالب ، پیش از خواب ، باعث می شود مطالب در حافظه تان بهتر ثبت شود و فرصت پیدا کند تا از نیمکره راست که محل حافظه ی کوتاه مدت است به نیمکره ی چپ که محل حافظه بلند مدت است، منتقل شود.


۳٫ دو ساعت پیش از غروب آفتاب باشد؛ علت آن این است که نوع رابطه ی خورشید با زمین و کاهش اشعه کیهانی باعث می شود تا حواس پرتی  کاهش یابد.

و اما زمانهای نامناسب برای مطالعه


اول از همه اینکه مطالعه با شکم پُر صحیح نیست؛ مابین وعده های غذاییتان مثل صبانه، ناهار وشام  تا آغاز مطالعه حداقل بهتر است نیم ساعت فاصله ایجاد شود. دوم اینکه با شکم خالی هم مطالعه جایز نیست؛ زمانی که گرسنه تان شده در صورتی که بخشی از مطالعه تان مانده است، سخت نگیرید ، مسئله ای نیست ، یک میان وعده ی سبک  مثل خرما ، میوه و یا کیک و..بخورید و بعد از آن بازگردید و مطالعه را ادامه دهید. سوم و بهتره بگم آخرین مورد اینه که به هیچ عنوان در حالت خوابیده و یا به اصطاح دراز کشیده و یا در هنگام حرکت و راه رفتن مطالعه نفرمایید. (داشتن وضعیت ثابت و نرمال حین مطالعه به نفع شماست)

روش های مطالعه

در تعریف کلی  هرشخصی برای روند مطالعه شیوه ی خاص خود را دارد. در ادامه به شیوه های مختلف مطالعه می پردازیم و مبحث را به پایان می رسانیم.

  • خلاقیت و طرح شبکه ای مغز

در این روش، شما مطالب را مطالعه می کنید وبعد از درک آنها، نکات مهم و اصلی را ز زبان خودتان با توجه به برداشتی که داشتید(و نه بصورت جملات عینی وکتابی) و بصورت کلیدی یادداشت میکنید و سپس کلمات کلیدی را بر روی طرح شبکه ای مغز می نویسید (در واقع نوشته های خود را به بهترین شکل ممکن سازماندهی میکنید و نکات اصلی و فرعی را مشخص میکنید) تا در سری بعدی دیگر، فقط به طرح شبکه ای تولید شده مراجعه کرده و با دیدن کلمات کلیدی نوشته شده بر روی طرح شبکه ای مغز، آنها را خیلی سریع مرور کنید. این روش، درصد موفقیت تحصیلی شما را تا حدود بسیار زیادی افزایش میدهد و درس خواندن را بسیار آسان میکند و بازده مطالب را افزایش میدهد.(بهترین روش)

  • پیش خوانی و پس خوانی 

به این معنی که در این روش فرد هرجلسه از استاد و یا معلم خود یک درس جلوتر است و هدف از این روش این است که ذهن فرد برای آمادگی مطالب و مفاهیم بیشتر  شود، و پس از آموزش درس به درس از سوی معلم، فرد بتواند مجدد آن را مطالعه کند. 

  • خواندن بدون نوشتن

در این شیوه فقط میخوانید.

  • سوال کردن

این روش می گوید باید مطلب به روش سوالی یاد گرفته شود یعنی اینطور باشد که سوال هایی در خصوص هر فصل از کتاب از خود بپرسید.

  • حاشیه نویسی

این روش اینگونه است که شما مطالب مهم رو گوشه ی کتاب بنویسید.

  • خط کشیدن زیر مطالب مهم 

البته این را هم یادآوری کنم که  کشیدن خط زیر مطالب مهم باید حداکثر تا ۱۰ درصد مطالب هر درس باشد.

  • خلاصه نویسی

در روش خلاصه نویسی  شما چکیده ای از درک مطلب خود را به طور خلاصه یادداشت می کنید.

  • تکرار مطالب مهم 

باید بعد از مطالعه ی مطلب، درصورت نیاز به ، به خاطر سپاری، مطالب مهم را تکرار و حفظ کنید.

بیان این مطالب برای پاسخگویی به این هدف و سوال بود که ما چگونه و با رعایت چه نکاتی میتوانیم یک مطالعه ی خوب و مفید داشته باشیم؟

از همراهی شما سپاسگزاریم.